ميلاد مسيح به مدت هشت قرن در طرف جنوبى يهوديه در نزديكى حبرون واقع در سرزمين فلسطين ساكن بودند . آنها كه در آن زمان بر آناطولى مركزى واقع در آسياى صغير دولت مقتدرى را تشكيل داده بودند ، شهر صخره‌اى اورشليم را نيز اداره مىكردند . كشفيات « تل العمارنه » « 1 » ، در ساحل شرقى رود نيل عليا در مصر كه بقاياى پايتخت « امنحوتپ « 2 » يا آمنوفيس چهارم كه به اخناتون معروف است [ 18 ] » بوده است ، نشان داد حيتيها داراى تمدنى بس درخشان بوده‌اند . در « تل العمارنه » كه در شصت ميلى شمال قصبهء « اسيوط » [ 19 ] واقع است خرابه‌هاى پايتخت اخناتون و الواحى با كتيبه‌هايى از امنحوتپ سوم و اخناتون كشف شد . در اين كشفيات كه در 1892 صورت گرفت ، قصر و معبد خداى آفتاب ( آمون ) [ 20 ] و هزاران لوحهء گلى و كتيبه‌هايى كه به خط ميخى ، بابلى و زبان حتى بود ، پيدا شد . اينها نزديك به چهارصد مراسله و پيام است كه توسط فرمانروايان مختلف از سرزمين فلسطين به فراعنهء مصر نوشته شده است . در پاره‌اى از اين كتيبه‌ها ، از تاخت‌وتاز قومى به نام عبرى « هيبرى » در 1400 ق . م ، سخن رفته است . در آن زمان ، كنعانيان و حتيهاى مقيم فلسطين با « اخناتون » فرعون مصر ، دوستى و مراوده داشتند . و به پاس همين دوستى بارها از او در برابر هجوم عبريها ، كمك خواستند ، اما وى به خاطر مشغلهء فراوانش ، نتوانست به يارى آنها بشتابد . از جمله فرمانروايان حتى كه بيش از ديگران ، از هجوم قوم عبرى اظهار نگرانى كرده و از فرعون مصر « اخناتون » درخواست يارى نموده ، « عبدهيپا » [ 21 ] مىباشد كه در نامه‌اش به فرعون مىنويسد « قوم هيبرى همهء ممالك شاه را غارت مىكنند . و اين سرزمينها به دست ايشان سقوط مىكند ، در صورتى كه نيروهاى كمكى فرستاده نشود ، سقوط اراضى شاه به دست عبريها قطعى به نظر مىرسد . » در نامهء ديگرى ، شاه كنعان از فرعون مصر درخواست اعزام نيروهايى ، جهت جلوگيرى از تاخت‌وتاز طايفهء « ساگاز » ( Sagaz ) كه وحشيانى بيابانى نام برده شده‌اند - به گواهى بعض اسناد همان قوم هيبرى بوده‌اند - اعزام دارد . در نامهء ديگر او نوشته « ديگر فرستادن نيرو فايده نخواهد داشت . » بنابراين آنچه كه قطعى به نظر مىرسد اين است

--> ( 1 ) . TalloL'Amarena ( 2 ) . Amen Hutep